Kennisborging in accountancy en finance

Standaarden en de interpretaties van het vaktechnisch bureau vormen de formele bron voor hoe werkzaamheden moeten worden uitgevoerd en gedocumenteerd. Deze bron is relatief stabiel, al vraagt elke herziening om herbeoordeling van bestaande werkprogramma's.

In de praktijk maakt de dossierverantwoordelijke voortdurend keuzes over materialiteit, steekproefomvang of de behandeling van een specifieke post, gebaseerd op kennis van de cliënt die is opgebouwd over meerdere boekjaren. Die keuzes staan soms in het dossier, maar de onderliggende overweging vaak niet volledig.

Bij accountancy is het kennisrisico dus niet dat de standaard onbekend is, maar dat de motivering achter een cliëntspecifieke toepassing van die standaard bij de persoon blijft die het dossier al jaren doet.

Bij een cliënt wordt een specifieke balanspost al jaren gewaardeerd volgens een grondslag die destijds is afgestemd met het vaktechnisch bureau, gebaseerd op de toenmalige interpretatie van de standaard en de specifieke omstandigheden van de cliënt.

Na wisseling van de dossierverantwoordelijke neemt de nieuwe opsteller deze grondslag over omdat die in eerdere dossiers consistent is toegepast, zonder de oorspronkelijke onderbouwing terug te vinden. Een nieuwe tweede beoordelaar signaleert echter dat de actuele lijn van het vaktechnisch bureau op dit punt inmiddels is aangescherpt.

Er ontstaat onduidelijkheid: is de historische grondslag destijds terecht toegepast en nog steeds houdbaar door de specifieke cliëntomstandigheden, of is die eenvoudigweg nooit herbeoordeeld sinds de aanscherping? Zonder vastgelegde motivering van de oorspronkelijke afstemming kan dit niet snel worden vastgesteld.

Het dossier wordt alsnog voorgelegd aan het vaktechnisch bureau, dat op basis van de huidige lijn en de cliëntspecifieke feiten opnieuw een standpunt bepaalt. De vertraging en discussie hadden voorkomen kunnen worden als de oorspronkelijke afstemming herleidbaar was vastgelegd bij de post zelf.

Alleen het vaktechnisch bureau, of de daartoe aangewezen vaktechnisch verantwoordelijke, kan een interpretatievraag over een standaard beslechten; een reviewer of dossierverantwoordelijke signaleert, maar oordeelt niet zelfstandig over de vaktechnische lijn.

Prodenda claimt geen vaktechnisch of tuchtrechtelijk oordeel en vervangt het vaktechnisch bureau niet. Het maakt zichtbaar waar een cliëntspecifieke keuze afwijkt van de actuele lijn, zodat die vraag op het juiste moment en bij de juiste persoon terechtkomt in plaats van pas bij een volgende wisseling van dossierverantwoordelijke.