Kennisborging in advies- en consultancybureaus

Formeel bezit het bureau de aanpak: de propositiedocumenten, de methodiekhandleiding, de standaard deliverable-templates. Dit is de bron waarop nieuwe adviseurs worden ingewerkt en waarop het bureau zich extern positioneert.

In de praktijk wijkt een senior consultant regelmatig af van dat sjabloon, gebaseerd op ervaring met vergelijkbare opdrachten of met een specifieke klant. Die afwijking is vaak effectiever dan het standaardmodel, maar wordt zelden teruggekoppeld naar de methodiekeigenaar.

Het gevolg is dat de feitelijke methodiek van het bureau in de hoofden van een paar seniors zit, terwijl het gedocumenteerde sjabloon veroudert. Bij uitstroom van die seniors verdwijnt niet alleen kennis, maar ook het onderscheidend vermogen van de propositie.

Een adviesbureau hanteert een vast stappenplan voor organisatieadvies, vastgelegd in de methodiekdocumentatie en gebruikt bij het inwerken van nieuwe consultants. Een ervaren partner werkt echter al jaren met een eigen volgorde, waarbij hij de diagnosefase bewust vroeger combineert met stakeholdergesprekken.

Deze werkwijze is nooit gedocumenteerd omdat de partner die als persoonlijke stijl beschouwt, terwijl klanten in evaluaties consistent aangeven dat juist deze combinatie het vertrouwen in het traject vergroot.

Wanneer de partner met pensioen gaat, proberen twee junior consultants het traject op basis van het officiele sjabloon uit te voeren. De klant merkt een duidelijk andere, minder overtuigende aanpak op en uit expliciet ongenoegen over het verschil met eerdere trajecten.

Het onderliggende probleem was niet dat het sjabloon fout was, maar dat de effectievere praktijkvariant nooit is teruggekoppeld aan de practice lead en dus nooit is beoordeeld op geschiktheid voor bredere toepassing binnen het bureau.

Senioriteit fungeert in consultancy vaak als informele kennisborging: zolang de senior er is, werkt de aanpak. Dat is geen borging maar uitstel van het risico tot het moment van vertrek, overstap of langdurige afwezigheid.

Prodenda richt zich hierbij op het onderscheid tussen wat werkelijk methodiek van het bureau is en wat persoonlijke stijl blijft, en op het vastleggen van het moment waarop een practice lead een praktijkvariant bekrachtigt. Dat gebeurt altijd binnen de grenzen van cliëntvertrouwelijkheid, en de inhoudelijke beoordeling van een aanpak blijft bij de vakinhoudelijke eigenaar van de methodiek.