Wat je koopt als de kennis in twee hoofden zit

Bij een overname worden jaarrekeningen doorgelicht, contracten gecontroleerd en juridische risico's in kaart gebracht. Dat is gespecialiseerd werk waar dit artikel geen uitspraak over doet. Wat in die trajecten vaak onderbelicht blijft, is een andere vraag: hoeveel van de operationele waarde van het bedrijf zit vast in processen en systemen, en hoeveel zit in de hoofden van een beperkt aantal mensen die na de overname misschien blijven, en misschien niet.

Een productiebedrijf met een uitstekende omzet kan bij nadere blik voor de helft van zijn processen leunen op één operationeel manager die alles al vijftien jaar doet en nooit heeft opgeschreven waarom een machine op een bepaalde manier wordt ingesteld bij afwijkende grondstof. Die afhankelijkheid verandert de waarde van de overname niet op papier, maar wel in de praktijk zodra die persoon vertrekt.

Na closing verandert de positie: de nieuwe eigenaar heeft toegang tot de organisatie en kan vaststellen wat eerder alleen te vermoeden was. Dat is het moment om kennisafhankelijkheid expliciet in kaart te brengen, niet als wantrouwen richting het overgenomen team, maar als continuïteitsmaatregel die ook in het belang is van de medewerkers die blijven.

Een aanpak die kennis vaststelt, valideert en van een status voorziet, sluit hier op aan zonder dat de overname zelf onderwerp van die aanpak is: het gaat om het bedrijf dat na de transactie verder moet, niet om de transactie zelf.