Kennisprobleem
AI-implementatie begint bij het kennisfundament
De volgorde waarin een AI-implementatie wordt aangepakt, bepaalt meer over het resultaat dan de modelkeuze zelf. Wat eerst geregeld moet zijn, blijft doorgaans onderbelicht.
01De omgekeerde volgorde
Waarom modelkeuze meestal te vroeg komt
Bij veel AI-trajecten begint het gesprek met de vraag welk model of welk platform het beste past. Dat is een begrijpelijke vraag, maar hij komt te vroeg. Een model is een toepassingslaag: het verwerkt en formuleert, maar het bepaalt niet wat binnen de organisatie als geldig geldt.
Zonder een vooraf vastgesteld kennisfundament neemt het model die vaststelling ongemerkt zelf over, gebaseerd op wat toevallig is aangeleverd. Dat is een andere volgorde dan wat een zorgvuldige implementatie vereist: eerst het fundament, dan pas de toepassing erbovenop.
02Inrichtingsvolgorde
Wat vóór modelkeuze wordt vastgesteld
Afbakening kennisdomeinen
Welke onderwerpen, processen of vakgebieden worden meegenomen, en welke bewust niet in deze fase.Bronidentificatie per domein
Welke documenten, systemen en personen als bron voor dat domein gelden, en welke onderling kunnen conflicteren.Statusbepaling
Welke kennis binnen dat domein al gevalideerd is, welke onzeker is en welke nog moet worden uitgezocht.Rolverdeling en bevoegdheid
Wie mag binnen elk domein vaststellen wat geldig is, en wie enkel raadpleegt of aanlevert.Vastlegging van besluiten
Welke afspraken over bronhiërarchie en uitzonderingen expliciet worden vastgelegd, in plaats van impliciet te blijven.Pas dan: toepassingskeuze
Met een afgebakend en gevalideerd fundament wordt gekozen hoe AI dat fundament raadpleegt en toepast.
03Per kennisdomein
Wat je per domein afbakent
- Reikwijdte
- Welke processen, producten of diensten het domein omvat, en waar de grens met een aangrenzend domein ligt.
- Bronnen
- Welke documenten, registraties en personen als bron gelden, inclusief bekende inconsistenties tussen die bronnen.
- Uitzonderingen
- Welke situaties afwijken van de hoofdregel en onder welke voorwaarde die afwijking geldt.
- Onzekerheid
- Welke onderdelen van het domein nog niet zijn uitgezocht of nog discussie kennen tussen vakspecialisten.
04Rollen die nodig zijn
Wie doet wat in het fundament
- Domeinhouder
- Draagt de vakinhoudelijke verantwoordelijkheid voor een kennisdomein en beslist bij twijfel welke bron leidend is.
- Kennisbeheerder
- Houdt overzicht over bronnen, versies en de status van validatie, zonder zelf vakinhoudelijk te oordelen.
- Vakspecialist
- Levert het oordeel bij twijfelgevallen en tekent besluiten over geldigheid inhoudelijk af.
- Implementatieregisseur
- Bewaakt dat de volgorde wordt aangehouden en dat modelkeuze niet vooruitloopt op het fundament.
05Besluiten die worden vastgelegd
Wat je expliciet documenteert
Vastgelegd vóór de volgende stap
- Bronhiërarchie per kennisdomein bij tegenspraak
- Wie bevoegd is om geldigheid vast te stellen
- Welke kennis als onzeker of nog te valideren geldt
- Welke uitzonderingen bestaan en onder welke voorwaarde
Signalen dat het fundament ontbreekt
- Bronhiërarchie wordt per geval ad hoc bepaald
- Meerdere afdelingen claimen bevoegdheid zonder afstemming
- Onzekere kennis wordt behandeld alsof ze vaststaat
- Uitzonderingen leven alleen in het hoofd van één medewerker
06Waar dit toe leidt
Een fundament dat toepassingen overleeft
Een kennisfundament dat op deze manier is opgebouwd, blijft bruikbaar ongeacht welk model of welke toepassing er later bovenop komt. Dat is ook de reden waarom Prodenda deze fase als methodiek benadert en niet als projectactiviteit die eenmalig wordt afgerond: kennis verandert, en het fundament moet daarin meebewegen.
Start gratis met KOS.
Bouw uw eerste kennisdomein op en doorloop de volledige kenniscyclus.
Alle onderwerpen in het kennisoverzicht.
Elk thema staat op zichzelf: het probleem, de sector of het moment waarop kennis wordt vastgesteld.